Bu afet kayıtları nereden geliyor?

NOAA, USGS, GFZ, INGV gibi bilimsel kurumların açık kataloglarından ve hakemli yayınların veri eklerinden. Hiçbiri elle üretilmedi; her kayıt kendi kaynağını ve lisansını taşır.

Tarihin en eski deprem kaydı hangisi?

Kataloglardaki en eski deprem kaydı MÖ 2150’ye tarihlenir. Volkanik patlamalarda ise buz çekirdeği kayıtları MÖ 9500’e kadar uzanır.

Eski kayıtlardaki büyüklük ve can kaybı rakamları güvenilir mi?

Kısmen. Tarihsel dönem kayıtlarında büyüklük ve konum, hasar anlatımlarından geriye dönük tahmin edilir; can kayıpları çoğu zaman tartışmalıdır. Bu yüzden her kayıtta bir güvenilirlik derecesi tutulur ve belirsiz sayılar aralık olarak gösterilir.

Aynı deprem birden fazla kez mi listeleniyor?

Bazı olaylar birden çok katalogda yer alır ve her katalog farklı parametreler verir. Bunlar bilerek birleştirilmedi; araştırmacının kaynaklar arasındaki farkı görebilmesi için ayrı tutuluyor.

Tarihte Doğal Afetler — Deprem, Volkan, Tsunami, Kıtlık ve Salgın Kayıtları

Depremler, volkanik patlamalar, tsunamiler, seller, kıtlıklar ve salgınlar; bilimsel kurumların açık kataloglarından derlendi. Her kayıt kaynağını taşır.

🌍 Depremler190.297

Yazılı tarihin en eski deprem kaydından bugüne.

🌋 Volkanik Patlamalar2.284

Buz çekirdeklerindeki kükürt izleriyle tarihlenmiş patlamalar dahil.

🌊 Tsunamiler2.911

Antik kıyı kayıtlarından modern ölçümlere.

💧 Seller44.579

Büyük sel felaketleri ve etkileri.

🏜️ Kuraklıklar23.624

Tarihsel belgelere geçmiş kuraklık dönemleri.

🌾 Kıtlıklar19.088

Kıtlıklar ve tahmini can kayıpları.

☣️ Salgınlar12.387

Veba başta olmak üzere tarihsel salgın kayıtları.

🌪️ Fırtınalar8.939

Kayda geçmiş büyük fırtına olayları.

En Çok Can Kaybına Yol Açan Doğal Afetler

Tarihsel can kaybı rakamları kaynaklara göre değişir ve çoğu tahmindir; buradaki değerler kataloğun kendi kaydettiği sayılardır.

1.MS 1556Deprem — Çin, Shaanxi Province (Ms 8)· 830.000 can kaybı
2.MS 2010Tsunami — Haiti & Dominican Republic· 316.000 can kaybı
3.MS 2010Deprem — Haiti, Port-Au-Prince (Mw 7)· 316.000 can kaybı
4.MS 115Deprem — Türkiye, Antakya (Antioch) (Ms 7.5)· 260.000 can kaybı
5.MS 115Tsunami — Antakya (Antioch)· 260.000 can kaybı
6.MS 525Deprem — Türkiye, Antakya (Antioch), Samandağ (Ms 7)· 250.000 can kaybı
7.MS 1976Deprem — Çin, Ne: Tangshan (Mw 7.5)· 242.769 can kaybı
8.MS 1920Tsunami — Çin, Gansu And Shanxi Provinces· 235.502 can kaybı
9.MS 1920Deprem — Çin, Gansu Province, Shanxi Province (Mw 8.3)· 235.502 can kaybı
10.MS 1139Deprem — Azerbaycan, Gyzndzha· 230.000 can kaybı
11.MS 2004Deprem — Endonezya, Sumatra: Aceh: Off West Coast (Mw 9.1)· 227.899 can kaybı
12.MS 2004Tsunami — Off W. Coast Of Sumatra· 227.899 can kaybı
13.MS 856Deprem — İran, Damghan, Qumis (Ms 7.9)· 200.000 can kaybı
14.MS 2004Sel — Tayland· 160.000 can kaybı
15.MS 893Deprem — Ermenistan, Dvin, Iran: Ardabil· 150.000 can kaybı
16.MS 1991Sel — Bangladeş· 138.000 can kaybı
17.MS 533Deprem — Suriye, Aleppo· 130.000 can kaybı
18.MS 1948Deprem — Türkmenistan, Ashkhabad (Mw 7.2)· 110.000 can kaybı
19.MS 1923Deprem — Japonya, Tokyo, Yokohama (Mw 7.9)· 105.385 can kaybı
20.MS 1923Tsunami — Sagami Bay· 105.385 can kaybı
21.MS 1290Deprem — Çin, Nei Mongol: Ningcheng (Ms 6.8)· 100.000 can kaybı
22.MS 2008Sel — Myanmar· 100.000 can kaybı
23.MS 2008Tsunami — Sichuan Province· 87.652 can kaybı
24.MS 2008Deprem — Çin, Sichuan Province (Mw 7.9)· 87.652 can kaybı
25.MS 1667Deprem — Azerbaycan, Shemakha (Samaxi) (Ms 6.9)· 80.000 can kaybı

Kıtlıklar — neden ayrı tutuluyor

Kıtlık kayıtları yukarıdaki sıralamaya dahil edilmedi. Modern dönemin en ölümcül kıtlıklarının çoğu kuraklığın değil, savaşın, ablukanın veya devlet politikasının sonucudur; bunları deprem ve tsunamiyle aynı listede "doğal afet" diye sıralamak tarihsel olarak yanlış olurdu. Kıtlık verisi veritabanında duruyor ve haritada gösteriliyor, ancak nedeni ayrıca değerlendirilmesi gereken bir olgu olarak ele alınıyor.

Yazılı Tarihten Eski Kayıtlar

Bu kayıtların bir kısmı hiçbir yazılı belgeye dayanmaz. Buz çekirdeklerindeki kükürt katmanları, mağara oluşumlarındaki izotoplar ve jeolojik izler, insanların yazı yazmaya başlamasından önceki felaketleri tarihleyebiliyor.

MÖ 9497Volkanik Patlama
MÖ 9494Volkanik Patlama
MÖ 9492Volkanik Patlama
MÖ 9477Volkanik Patlama
MÖ 9464Volkanik Patlama
MÖ 9451Volkanik Patlama
MÖ 9440Volkanik Patlama
MÖ 9434Volkanik Patlama
MÖ 9428Volkanik Patlama
MÖ 9422Volkanik Patlama
MÖ 9419Volkanik Patlama
MÖ 9412Volkanik Patlama
MÖ 9403Volkanik Patlama
MÖ 9396Volkanik Patlama
MÖ 9389Volkanik Patlama

Bu veriyi nasıl kullanabilirsiniz

Haritada katman panelinden Afet Katalogları’nı açın; zaman çubuğunu kaydırdıkça o yılın olayları haritaya düşer.
Tarihte Bugün sayfasında bugünün takvim gününe denk gelen afetleri görün.
Şehir sayfalarında o şehrin çevresinde kayda geçmiş afetler listelenir.
Açık Veri sayfasında hangi verinin nereden geldiğini ve lisansını görün.

Sıkça sorulan sorular

Bu afet kayıtları nereden geliyor?: NOAA, USGS, GFZ, INGV gibi bilimsel kurumların açık kataloglarından ve hakemli yayınların veri eklerinden. Hiçbiri elle üretilmedi; her kayıt kendi kaynağını ve lisansını taşır.
Tarihin en eski deprem kaydı hangisi?: Kataloglardaki en eski deprem kaydı MÖ 2150’ye tarihlenir. Volkanik patlamalarda ise buz çekirdeği kayıtları MÖ 9500’e kadar uzanır.
Eski kayıtlardaki büyüklük ve can kaybı rakamları güvenilir mi?: Kısmen. Tarihsel dönem kayıtlarında büyüklük ve konum, hasar anlatımlarından geriye dönük tahmin edilir; can kayıpları çoğu zaman tartışmalıdır. Bu yüzden her kayıtta bir güvenilirlik derecesi tutulur ve belirsiz sayılar aralık olarak gösterilir.
Aynı deprem birden fazla kez mi listeleniyor?: Bazı olaylar birden çok katalogda yer alır ve her katalog farklı parametreler verir. Bunlar bilerek birleştirilmedi; araştırmacının kaynaklar arasındaki farkı görebilmesi için ayrı tutuluyor.